ژئومورفولوژی

زمین شناسی

عنوان (انگلیسی):

نشریه: پژوهش هاي جغرافيايي

شماره: پژوهش هاي جغرافيايي (دوره: ۳۹، شماره: ۸)

نویسنده: فريده اسديان ، محسن پوركرماني ، مهران آرين

کلیدواژه‌ها : ژئومورفولوژي ساختماني، دياپيريسم، فاز كوهزايي، ساختارهاي نمكي ، Tectonic geomorphology, Diapirism, Orogenic phase, Salt structures

کلیدواژه‌ها (انگلیسی): ژئومورفولوژي ساختماني، دياپيريسم، فاز كوهزايي، ساختارهاي نمكي , Tectonic geomorphology, Diapirism, Orogenic phase, Salt structures

چکیده: در اين مقاله، توده‌هاي تبخيري دياپيري شده واقع درگستره گرمسار - لاسجرد بررسي شده. درباره آغاز دياپيريسم، ناپايداري ثقلي نمك به هالوكينز نسبت داده شده اما رخداد فاز كوهزايي پليوسن آغازي،به‌عنوان عامل مكمل و محرك خارجي عامل به وجود آورنده توسعه دياپيريسم تشخيص داده شده است.از سوي ديگر، ساختارهاي نمكي اين گستره - كه معمولاً از طريق گسل‌ها به سطح رسيده است، به چهار نوع استوك ها، طاقديس‌ها، ديوارها وزبانه‌هاي نمكي تقسيم بندي شده اند. كليد واژه ها: ژئومورفولوژي ساختماني، دياپيريسم، فاز كوهزايي، ساختارهاي نمكي

چکیده (انگلیسی): Evaporitic (diapiric) bodies of the Garmsar-Lasjerd area have been investigated. Halokinesis is the trigger of diapirism but, early Pliocene orogenic phase, has been distinguished as an external trigger to diapiric development.On the other hand, salt structures of investigation area that have been emergent by fault generally, classified to four types: Salt stocks, Salt welts, Salt walls, Salt tongues. Keywords: Tectonic geomorphology, Diapirism, Orogenic phase, Salt structures برای دریافت مقاله روی لینک زیر کلیک کنید http://journals.ut.ac.ir/page/download-C1SP1g_5wdo.artdl

نوشته شده توسط الهه خدایاری در 19:10 |  لینک ثابت   • 

فهرست مطالب :

تعريف و توصيف ژئومورفولوژي (زمين ريخت شناسي )

تاريخچه پيدايش و تحول علم ژئومورفولوژي

تحول دانش ژئومورفولوژي در قرن نوزدهم ميلادي

مفاهيم ژئومورفولوژي نوين وژئومورفولوژي کاربردي

ژئومورفولوژي و موضوعات مورد مطالعه در قلمرو کره زمين

بقیه در ادامه

ادامه مطلب

نوشته شده توسط الهه خدایاری در 19:5 |  لینک ثابت   • 

نویسنده : اصغری‌مقدم - محمدرضا
محل نشر : تهران
تاریخ نشر : ۱۳۸۳/۰۹/۲۸
رده دیویی : ۵۵۱.۴
قطع : وزیری
جلد : شومیز
تعداد صفحه : ۲۹۶
نوع اثر : تالیف
زبان کتاب : فارسی
شماره کنگره : GB۴۰۱/ف‌لا۶م۲
نوبت چاپ : ۱
تیراژ : ۲۰۰۰
شابک : ۹۶۴-۵۸۱۳-۱۹-۰

'ژئو مورفولوژی از سه واژه geo (زمین) morphe (شکل) Loges (شناخت یا دانش) تشکیل شده که به معنای شناسایی شکل زمین می‌باشد. بر این اساس می‌توان گفت که ژئومورفولوژی علم مطالعه پدیده‌های سطح زمین است, اما با توجه به قلمرو این علم و تنوع پدیده‌های سطح زمین باید گفت که ژئومورفولوژی علم مطالعه پدیده‌های طبیعی سطح زمین و بررسی و شناخت فرآیندها و عوامل موثر بر تشکیل آن‌ها در گذشته, حال و آینده است'. در کتاب حاضر طی ده فصل مبانی و کاربردها و انواع ژئومورفولوژی بررسی شده است. عناوین فصل‌ها بدین قرار است: 'تعاریف و مفاهیم', 'زمین و مواد تشکیل دهنده زمین', 'ژئومورفولوژی ساختمانی', 'ساختمان زمین و شبکه آب‌های سطحی', 'ژئومورفولوژی اقلیمی', 'جریان آب ـ یخ ـ باد سه عامل ژئومورفولوژی', 'ژئودینامیک دامنه‌ای (حرکات دامنه‌ای)', 'ژئومورفولوژی ساحلی', 'بررسی اشکال عمده حاصل از فرآیندهای درونی و بیرونی' و 'نقشه‌های ژئومورفولوژی و علائم قراردادی'.

نوشته شده توسط الهه خدایاری در 19:2 |  لینک ثابت   • 

ریشه لغوی

ژئومورفولوژی علم شناسایی اشکال ناهمواریهای زمین است ، این واژه از زبان یونانی گرفته شده و از سه جز Geo به معنی زمین ، Morphe به معنی شکل و Logos به معنی شناسایی ترکیب یافته است.

دید کلی

ژئومورفولوژی جدید بیشتر مبتنی بر مقایسه سیستماتیک اشکال ناهمواریها و نهشته‌هایی است که موجب تعیین سن آنها می‌گردد و همچنین تعیین اشکال اولیه و اصلی ناهمواریها و بالاخره شناسایی فرآیندها و محیط موورفوکلیماتیک هنگامی که ناهمواریها را بوجود آورده‌اند، مورد توجه می‌باشد.


همچنین ژئومورفولوژی از مطالعات آماری برای بررسی اشکال ناهمواریها بهره می‌گیرد و سعی دارد در تحول ناهمواریهای زمین علیرغم پیچیده بودن مساله دینامیک طبیعت ، سهم فرآیندهای مختلف ناشی از آب و هوا و پوشش گیاهی و ماهیت سنگها و ساخت زمین و تغییر شکلهای تکتونیکی و میراث مراحل اولیه تکامل را از نظر دور ندارد.

تاریخچه

این علم از دیرباز به وسیله جغرافی دانان یونانی بی‌آنکه عنوان مشخصی داشته باشد شناخته شده بود و بعدها در دوره رنسانس ، لئوناردو داوینچی و برنارد پالیسی در گسترش آن پیش قدم شدند. لئورناردو واوینچی در یادداشت‌های خود از روابط مهمی که بین ابعاد دره‌ها و رودخانه‌ها وجود دارد سخن می‌گوید و در قرن نوزدهم ژئومورفولوژی یکی از شاخه‌های سیستماتیک علوم مربوط به زمین می‌گردد.

سیر تحولی و رشد

• کاربرد ژئومورفولوژی در اوایل قرن 19 بوسیله مهندسین هیدرولیک که مامور ایجاد کانالهای آبی و تنسیق رودخانه‌ها بودند، مورد توجه قرار گرفت و ژئومورفولوژی دینامیکی نیز در تنظیم طرحهای ایمنی و حفاظت راه‌ها مورد توجه مهندسین عمران ناحیه‌ای واقع شد، از جمله مهندس سورل در سال 1872 تئوری جدیدی در مورد چگونگی تحول و تکامل و دگرگونی رودخانه‌ها ارائه داد. و مهندس دوس آب شناس معروف در سال 1841 مفهوم نیمرخ متعادل رودخانه‌ها را بیان داشت.
  
  
• جنگل‌ انان نیز به نوبه خود دریافتند که در جهت مبارزه علیه فرسایش خاک به وسیله سیلابها می‌توان از علم ژئومورفولوژی کمک گرفت و به همین منظور در قرن نوزدهم درخت کاری حوضه‌های سیلابی متداول گردید.
  
  

• پژوهش‌های علمی ژئومورفولوژی از اواخر قرن 18 آغاز گردیده بود و سوسور اهل ژنو ضمن بررسی یخچالها و اشکال نهشته‌های یخچالی دریافته بود که گسترش یخچالها در گذشته فوق العاده بیشتر از عصر حاضر بوده است : مطالعات نامبرده درقرن 19 به وسیله یک سوئیسی دیگر به نام آگاسیز دنبال شد.
  
  
• زمین شناسان نیز به نوبه خود در جهت تعیین تاریخ زمین شناسی ، تحول ناهمواریها را مورد توجه قرار داده‌اند. چنانچه در اواخر قرن 18 هوتون مبتکر این روش بوده و تحقیقات نامبرده چند سال بعد به وسیلهپلیفر و جیکی و لئیل تعقیب شده است. در اواسط قرن 19 زمین شناسان انگلیسی اولین کسانی بودن که مفهوم پیدایش دشتگون را بیان داشته‌اند.
  
  
• در کشور فرانسه ژنرال دولانوئه و مارژری که اولی توپوگراف و دیگری زمین شناس بود، اشکال کلاسیک ناهمواری ژورایی را با توجه به ساختهای چین خورده آن بررسی کرده‌اند و در سال 1888 کتال جالبی تحت عنوان مقدمه‌ای بر ژئومورفولوژی به چاپ رسانیده‌اند.
  
  
• در اتازونی ، کشف قسمتهای نیمه خشک غرب به پوول اجازه داد که ضمن بازبینی زمینی کیفیت تخریب رودخانه‌ای را در کانیون کلرادو تجزیه و تحلیل کند، و همچنین ژیلبرت در این زمینه مکانیزم آبهای جاری را تعیین کرده و ماک جی نیز نقش آبهای جاری سفره‌ای شکل را بررسی نموده است.
  
  
• این قبیل بررسی‌ها بعدا به وسیله ویلیام موریس داویس تئوریسین معروف تکمیل گردیده و نامبرده تئوری معروف سیکل فرسایش را پیشنهاد می‌کند و با ارائه این تئوری ، ژئومورفولوژی وارد مرحله جدیدی می‌شود و داویس شخصیت علمی جهانی پیدا می‌کند.

قلمرو ژئومورفولوژی

در مطالعه ناهمواریهای پوسته جامد زمین می‌توان سه ناحیه به شرح زیر تشخیص داد:

• زمین‌هایی که در آب فرو رفته‌اند (اعماق دریا‌ها و دریاچه‌ها).
• زمین هایی که خارج از آب هستند یعنی خشکیها.
• ناحیه تلاقی این دو یعنی ساحل که خود قلمرو ویژه‌ای است.

انواع ژئومورفولوژی

• ژئومورفولوژی ساختمانی :
  ژئومورفولوژی ساختمانی از ماهیت سنگها و طرز قرار گرفتن آنها و پدیده‌هایی که از عمل تکتونیک (مانند خمیده گیهای طبقات ، شکستگیها ، چین‌ها و...) حاصل می‌شود ، بحث می‌کند که می‌توان گفت قسمت عمده شکل گیریهای پوسته زمین به وسیله این علم شناخته می‌شوند.
  
  
• ژئومورفولوژی فرسایشی : گروه دیگر مانند آبهای جاری ، باد ، یخچالها که موجب کنده کاری ناهمواریها گشته و کم و بیش موجب تخریب و از بین رفتن آنها می‌گردند، مطالعه این گونه عوامل ، ژئومورفولوژی فرسایشی را تشکیل می‌دهد که گاهی به آن با کمی تفاوت در معنی عبارت ژئومورفولوژی دوره‌ای اطلاق می‌شود

ارتباط ژئومورفولوژی با سایر علوم

بین ژئومورفولوژی و سایر علوم ازجمله خاک شناسی ، هیدرولوژی و اکولوژی و آب و هوا شناسایی روابط بسیار نزدیک وجود دارد. زیرا عوامل این قبیل علوم بیشتر در سطح زمین موثرند. به علاوه مطالعات ژئومورفولوژی یک ناحیه با دانستن اطلاعات حاصله از علوم ذکر شده آسانتر می‌گردد.

نوشته شده توسط الهه خدایاری در 19:0 |  لینک ثابت   •